Komisyonda işçileri temsil eden Türk-İş bu yıl bu masada olmayacak. JP Morgan, IMF gibi kuruluşlar ise asgari ücretin “hedef enflasyon”a göre belirlenmesini talep ederken, yüzde 20-25 bandında rakamlar tartışılıyor. Erdoğan Şimşek programında da hedef enflasyona göre zam yapılması planlanıyor. Bu taleple örtüşen şekilde zam yapılması hedefleniyor.
Türkiye’de temmuz zammının iptal edilerek yılda bir kez belirlenme şartını koyan IMF ve Dünya Bankasıydı. IMF Başkanı Alfred Kammer DB ile birlikte geçen yıl düzenledikleri sonbahar toplantılarında Türkiye’de ‘Asgari ücretin ileriye dönük bir yaklaşımla ele alınması, enflasyonun yükselişine yol açacak bir zam yapılmaması’ gerektiğini söylemişti. Türkiye’nin kredi notunu yükselten Moody’s de “Ücret artışlarının gerçekleşen değil, beklenen enflasyona göre yapılması” şartını öne çıkarmıştı.
Açlık ve yoksulluk sınırının altında
DİSK-AR’ın raporuna göre asgari ücret, kişi başına milli gelire oranla tarihsel olarak en düşük seviyelerinden birinde. 1974’te kişi başına GSYH’nin yüzde 80,6’sı düzeyinde olan brüt asgari ücret, 2025’te yüzde 43,6’ya geriledi. 24 Ocak kararları ve 12 Eylül darbesiyle başlayan düşüş Özal yıllarında hızlandı. AKP döneminde zaman zaman yükselse de eski seviyelere yaklaşılamadı.
Ekim 2025’te net 22 bin 104 TL olan asgari ücret, BİSAM’ın hesapladığı 26 bin 925 TL’lik açlık sınırının ve 93 bin 135 TL’lik yoksulluk sınırının oldukça altında. Son iki yılda asgari ücret sadece dört ay açlık sınırının üzerinde kalabildi. Aralık 2025’te asgari ücretin açlık sınırının yüzde 18 altında olacağı öngörülüyor. Merkez Bankası verilerine göre asgari ücretli 2005’te yıllık ücretiyle 31,5 cumhuriyet altını alabilirken 2025’te bu miktar sadece 9,5 altına geriledi. Böylece asgari ücretli 20 yılda 22 cumhuriyet altını kaybetmiş oldu.
Ücretlilerin yarısı asgari ücrette sıkıştı
2024 itibarıyla özel sektör çalışanlarının yüzde 53,2’si asgari ücret komşuluğunda (asgari ücretin altı ile yüzde 10 fazlası arası) ücret alıyor. Asgari ücret ve altında ücret alanların oranı yüzde 46,7. Asgari ücretin iki katından fazla kazananlar ise yalnızca yüzde 12,7’lik bir kesimi oluşturuyor.
